ويلفرد مادلونگ ( مترجم : ابوالقاسم سرى )
132
فرقه هاى اسلامى ( فارسى )
بستر مرگش امامت عبد الله افطح را نادرست دانست ، اما پسرش احمد ( م . 260 / 874 ) كه او نيز محدث و مؤلفى فطحى بوده اين مطلب را تكذيب كرده بود « 1 » . نجاشى نويسنده دوازده امامى ، از على پسر جوانتر حسن به گونه « فقيه اصحاب ما در كوفه ، رهبر آنها و متخصص ايشان در حديث » نام مىبرد . با اين وصف او نيز فطحى بوده و كتابى در تأييد امامت عبد الله افطح ( كتاب اثبات امامة عبد الله ) نوشته است « 2 » . پس از درگذشت امام موسى ( ع ) در سال 183 / 799 در زندان بغداد در ميان پيروانش انقسامى پديد آمد كه حائز اهميت بيشترى است شمار بسيارى مرگش را انكار كرده و مىگفتند كه او به گونه مهدى بازخواهدگشت و به هفتمين امام بودنش اهميت ويژه مىدادند . اينان امامت على رضا ( ع ) هشتمين امام شيعه دوازده امامى را پذيرا نشدند ، هر چند برخى از ايشان امام رضا و اخلاف او را در زمان غيبت مهدى در شمار خليفگان وى مىدانستند بسيارى و شايد بيشتر محدثان امامى كوفه در سده سوم / نهم از اين فرقه ، معروف به واقعه ، بودهاند . از جمله مشهورترين ايشان بنو سماعه يعنى محمد پسر سماعه پسر موسى ، پسرانش حسن ( م ، 263 / 877 ) ، ابراهيم و جعفر و نوهاش معلى پسر حسن بودند « 3 » . اماميان كوفه گذشته از اين انشعاب گرفتار فعاليتهاى درون فرقهاى غاليانى معروف همانند مفضل پسر عمر « 4 » محمد « 5 » پسر سنان ( م . 220 / 835 ) و ابو سميه محمد پسر على صيرفى « 6 » كه از تكفير امامان امان يافته بود ، بودند . در شهر قم فرقه شيعه در بيعت با سلسله امامان شيعيان دوازده امامى متحد
--> ( 1 ) . نجاشى ، صص 62 - 63 ؛ توسى ، فهرست ، ص 25 - 26 . ( 2 ) . نجاشى ، صص 195 - 196 ؛ توسى ، فهرست ، ص 216 . ( 3 ) . نجاشى ، صص 252 - 253 ، 32 - 33 ، 92 ، توسى ، فهرست صص 97 - 98 . ( 4 ) . نجاشى ، ص 326 Der Islam در Halm » Das Buch der schatten 55 ، صص 224 به بعد . ( 5 ) . نجاشى ، صص 251 - 252 Halm » Das Buch Der Schatten صص 236 به بعد . ( 6 ) . نجاشى صص 256 - 255 Halm » Das Buch der Schatten صص 241 - 242 .